VAT przy opiece nad seniorami w polskiej JDG

Usługi opieki nad seniorami nie są automatycznie zwolnione z VAT tylko dlatego, że w nazwie działalności występuje „opieka”. Trzeba sprawdzić rzeczywisty zakres usługi, usługodawcę, odbiorcę oraz konkretną podstawę prawną.

Dwa różne zwolnienia

Zwolnienie podmiotowe

W 2026 roku przedsiębiorca może co do zasady korzystać ze zwolnienia podmiotowego, jeżeli wartość sprzedaży nie przekracza 240 000 zł. Przy rozpoczęciu działalności w trakcie roku limit ustala się proporcjonalnie.

Limit nie działa dla czynności wyłączonych w art. 113 ustawy o VAT. Przekroczenie limitu powoduje utratę tego zwolnienia według zasad ustawy.

Zwolnienie przedmiotowe

Art. 43 ust. 1 pkt 22–24 obejmuje określone usługi pomocy społecznej, opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub osobami w podeszłym wieku oraz niektóre dostawy ściśle z nimi związane.

Przepisy różnią się warunkami. Znaczenie może mieć:

• kto świadczy usługę,
• na czyją rzecz jest świadczona,
• czy usługodawca należy do katalogu podmiotów wskazanych w ustawie,
• czy usługa jest wykonywana w miejscu zamieszkania podopiecznego,
• czy dominującym świadczeniem jest faktyczna opieka, a nie sprzątanie, pośrednictwo albo udostępnianie personelu.

Zwolnienie przedmiotowe jest niezależne od limitu obrotu tylko wtedy, gdy konkretna usługa spełnia wszystkie przesłanki właściwego punktu art. 43.

PKD i PKWiU nie wystarczą

Kod wpisany do CEIDG nie przesądza o zwolnieniu. Klasyfikacja może pomóc opisać usługę, ale art. 43 zawiera własne warunki podmiotowe i przedmiotowe.

Nie należy wystawiać faktury ze „zw” na podstawie samego kodu 87 albo 88 bez analizy umowy i sposobu wykonania usługi.

Faktura

Jeżeli sprzedaż rzeczywiście korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, dokument powinien wskazywać właściwą podstawę zwolnienia zgodnie z przepisami o fakturach.

Nie zakładaj automatycznie art. 43 ust. 1 pkt 23. W zależności od modelu właściwy może być inny punkt albo zwolnienie może nie przysługiwać.

Zagraniczna agencja: dwa kierunki usług

Współpraca z agencją może obejmować co najmniej dwie odrębne transakcje:

1. polska JDG świadczy usługę dla agencji lub podopiecznego,
2. agencja świadczy polskiej JDG usługę pośrednictwa, organizacji albo rekrutacji i pobiera prowizję.

Dla sprzedaży B2B miejsce świadczenia często ustala się według art. 28b. Taka sprzedaż może nie podlegać opodatkowaniu w Polsce, nawet jeżeli podobna usługa krajowa byłaby zwolniona. Najpierw ustala się miejsce świadczenia, a dopiero potem stawkę lub zwolnienie.

Zakup prowizji od zagranicznej agencji może być importem usług. W takim przypadku:

• przy usługodawcy z UE zwykle potrzebna jest wcześniejsza rejestracja VAT-UE,
• czynny podatnik wykazuje import w JPK_V7,
• podatnik zwolniony, który nie składa JPK_V7, rozlicza go co do zasady w VAT-9M,
• importu usług nie wykazuje się jako zakupu w informacji podsumowującej VAT-UE,
• brak prawa do odliczenia może oznaczać VAT do zapłaty.

Sama faktura bez zagranicznego VAT nie przesądza importu. Trzeba ustalić strony, usługę, miejsce świadczenia i status podatników.

Interpretacja indywidualna

Interpretacje KIS mogą pomóc ocenić podobny model, ale chronią adresata, który opisał własny stan faktyczny. Nie wolno przedstawiać cudzej interpretacji jako automatycznej ochrony każdej firmy opiekuńczej.

Źródła

• Ustawa o VAT — ELI, art. 28b, 43, 97, 99 i 113
• Ustawa o pomocy społecznej — ELI
• EUREKA Ministerstwa Finansów

Potrzebujesz sprawdzić umowę z agencją?

Oxyok prowadzi księgowość polskich JDG opiekuńczych — od 49 zł + VAT miesięcznie.

Napisz do Pawła albo zobacz księgowość Oxyok.

Materiał ma charakter ogólny. Umowa i rzeczywisty sposób świadczenia decydują o VAT.