VAT-26 i 100% odliczenia — samochód wyłącznie firmowy (2026)

Pełne odliczenie VAT (100%) i pełny koszt PIT (100%) przy samochodzie osobowym jest możliwe — ale wymaga spełnienia rygorystycznych warunków. Samo oświadczenie przedsiębiorcy nie wystarczy.

Większość przedsiębiorców traci prawo do 100% z powodu braku ewidencji przebiegu lub nieterminowego zgłoszenia VAT-26.

Dwa przepisy, jeden warunek: wyłączenie użytku prywatnego

PIT — 100% KUP

Art. 23 ust. 1 pkt 46a ustawy o PIT (Dz.U. 2026 poz. 592) ogranicza KUP do 75% przy samochodzie osobowym w użytkowaniu mieszanym. Pełne 100% jest możliwe a contrario — gdy samochód jest używany wyłącznie w działalności.

VAT — 100% odliczenia

Art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a oraz ust. 4 ustawy o VAT (Dz.U. 2025 poz. 775) pozwalają na pełne odliczenie VAT, gdy konstrukcja lub sposób używania pojazdu wykluczają cele prywatne.

Cztery warunki 100% odliczenia

Aby zastosować 100% VAT i 100% KUP, trzeba spełnić łącznie:

1. Zgłoszenie VAT-26

Należy złożyć zgłoszenie VAT-26 do naczelnika urzędu skarbowego do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym poniesiono pierwszy wydatek związany z pojazdem, nie później jednak niż w dniu przesłania JPK_V7.

Brak lub opóźnienie VAT-26 powoduje obowiązek stosowania 50% VAT od pierwszego miesiąca.

2. Ewidencja przebiegu pojazdu

Ewidencja przebiegu musi zawierać:

• numer rejestracyjny pojazdu i imię i nazwisko kierowcy,
• datę i cel wyjazdu,
• opis trasy (skąd-dokąd),
• liczbę przejechanych kilometrów,
• podpis przedsiębiorcy.

Ewidencja musi być prowadzona bieżąco — nie można jej odtworzyć retrospektywnie.

3. Zasady używania pojazdu

Należy ustalić wewnętrzne zasady używania pojazdu, które wykluczają jazdy prywatne. Wymagany jest dokument wewnętrzny (regulamin, zarządzenie).

4. Faktyczne wykluczenie użytku prywatnego

Samo oświadczenie nie wystarczy. Sposób używania musi faktycznie wykluczać jazdy prywatne. Jeśli urzędy skarbowe wykryją jazdy prywatne, 100% jest cofnięte i obowiązują 50% VAT + 75% KUP.

Co się dzieje przy braku VAT-26

Jeżeli VAT-26 nie zostanie złożone lub zostanie złożone późno:

• VAT: obowiązuje 50% odliczenia (art. 86a ust. 2 VAT),
• PIT: obowiązuje 75% KUP (art. 23 ust. 1 pkt 46a PIT),
• obowiązuje domniemanie użytku mieszanego.

Odliczenie 100% VAT i 100% KUP przysługuje od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożono VAT-26 (nie od miesiąca następującego po złożeniu).

Limity amortyzacji 2026

Pełne 100% kosztów nie oznacza braku limitu wartości. Limity amortyzacji samochodów osobowych od 2026 roku zależą od napędu i emisji CO₂:

• 225 000 zł — pojazd elektryczny lub wodorowy,
• 150 000 zł — pojazd spalinowy z emisją CO₂ poniżej 50 g/km,
• 100 000 zł — pojazd spalinowy z emisją CO₂ co najmniej 50 g/km.

Jeżeli wartość samochodu przekracza limit, część odpisu odpowiadająca nadwyżce nie jest KUP — nawet przy 100% trybie.

Więcej o limity samochodowe: Samochód w JDG — koszty PIT i VAT.

Przykład rozliczenia 100%

Przedsiębiorca kupuje paliwo do samochodu używanego wyłącznie firmowo (VAT-26 złożony, ewidencja przebiegu prowadzona). Faktura: 100 zł netto + 23 zł VAT = 123 zł brutto.

• VAT: 23 zł (100% odliczenia),
• Koszt PIT: 100 zł netto (100% KUP),
• Brak nieodliczonego VAT w koszcie.

Porównanie z użytkiem mieszanym (50% VAT + 75% KUP):

• VAT: 11,50 zł (50%),
• nieodliczony VAT: 11,50 zł,
• koszt PIT: (100 zł + 11,50 zł) × 75% = 83,62 zł.

Różnica jest znacząca — 100% tryb daje wyższy koszt i pełne odliczenie VAT.

Najczęstsze błędy

1. Odliczanie 100% bez VAT-26

Bez zgłoszenia VAT-26 obowiązuje 50% VAT. To najczęstszy błąd.

2. Brak ewidencji przebiegu

Brak kilometrówki dla celów VAT powoduje cofnięcie 100% i obowiązek stosowania 50%.

3. Odtwarzanie ewidencji z pamięci

Ewidencja musi być prowadzona bieżąco. Odtworzenie z pamięci po kilku miesiącach jest nieważne.

4. Traktowanie oświadczenia jako wystarczającego

Oświadczenie o wyłącznym używaniu firmowym to za mało. Sposób używania musi faktycznie wykluczać jazdy prywatne.

FAQ

Czy VAT-26 trzeba składać co roku?

Nie, VAT-26 składa się raz, przy zgłoszeniu samochodu do użytku firmowego. Ale aktualizację trzeba złożyć, gdy zmieniają się warunki używania.

Czy 100% VAT wymaga ewidencji przebiegu?

Tak. Ewidencja przebiegu jest warunkiem 100% odliczenia przy typowym samochodzie osobowym (art. 86a ust. 3-4 VAT).

Co się stanie, jeśli nie złożę VAT-26?

Obowiązuje 50% VAT i 75% KUP. Odliczenie 100% przysługuje od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożono VAT-26.

Czy limity amortyzacji dotyczą 100% trybu?

Tak. Nawet przy 100% KUP, część odpisu ponad limit (225 000 / 150 000 / 100 000 zł) nie jest kosztem.

Źródła

• Ustawa o VAT — art. 86a ust. 2-4 (Dz.U. 2025 poz. 775)
• Ustawa o PIT — art. 23 ust. 1 pkt 46a (Dz.U. 2026 poz. 592)
• Więcej o samochodzie w JDG: Samochód w JDG — koszty PIT i VAT
• Więcej o VAT od paliwa: VAT od paliwa w JDG

Potrzebujesz pomocy z samochodem w JDG?

Oxyok księguje paliwo, leasing, amortyzację, ubezpieczenie i VAT. Księgowość kosztuje od 49 zł + VAT miesięcznie.

Napisz do Pawła albo zobacz księgowość Oxyok.

Uwaga: 100% odliczenia wymaga VAT-26, ewidencji przebiegu i faktycznego wykluczenia użytku prywatnego. Brak któregokolwiek z tych elementów cofa do 50% VAT i 75% KUP.