VAT-UE przy usługach opieki z zagranicą — sprzedaż a import usług

Współpraca polskiej firmy opiekuńczej z zagraniczną agencją może obejmować dwie przeciwne transakcje:

1. Ty świadczysz usługę dla agencji — to sprzedaż usługi.
2. Agencja świadczy usługę pośrednictwa dla Ciebie i pobiera prowizję — to zakup, który może stanowić import usług.

Tych sytuacji nie można rozliczać tak samo. Sam fakt, że przelew przychodzi z Niemiec albo faktura jest wystawiona bez VAT, nie rozstrzyga rodzaju transakcji.

Najpierw sprawdź umowę

Ustal:

• kto jest usługodawcą, a kto usługobiorcą,
• kto płaci komu wynagrodzenie,
• czy agencja kupuje od Ciebie usługę opieki,
• czy agencja tylko pośredniczy i wystawia Ci fakturę za prowizję,
• kto jest rzeczywistym odbiorcą opieki,
• gdzie opieka jest wykonywana,
• czy kontrahent prowadzi działalność i posiada aktywny numer VAT UE.

Jedna umowa może obejmować oba kierunki: Twoją sprzedaż opieki i zakup usługi pośrednictwa.

Gdy wystawiasz fakturę zagranicznej agencji

Jeżeli niemiecka agencja jest podatnikiem i kupuje od polskiej JDG usługę B2B, trzeba ustalić miejsce świadczenia. Dla wielu usług stosuje się zasadę ogólną z art. 28b ustawy o VAT — miejscem opodatkowania jest państwo nabywcy.

W takim wariancie polski usługodawca zwykle:

• rejestruje się do VAT-UE przed wykonaniem pierwszej usługi objętej obowiązkiem,
• wystawia fakturę bez polskiego VAT z właściwą adnotacją, jeżeli spełnione są warunki,
• wykazuje usługę w informacji podsumowującej VAT-UE,
• ujmuje transakcję we właściwej ewidencji lub deklaracji zgodnie ze swoim statusem VAT.

To jest sprzedaż usługi, a nie import usług po stronie polskiej firmy.

Nie każda usługa związana z opieką automatycznie podlega art. 28b. Znaczenie może mieć rzeczywisty charakter świadczenia i status odbiorcy.

Gdy zagraniczna agencja pobiera prowizję

Jeżeli agencja świadczy na Twoją rzecz usługę pośrednictwa, reklamy, dostępu do platformy lub inną usługę B2B, po stronie polskiej JDG może powstać import usług.

Wtedy polski nabywca:

• rozlicza VAT należny według zasad importu usług,
• przed nabyciem usługi może mieć obowiązek rejestracji do VAT-UE,
• składa właściwy dokument rozliczeniowy zależnie od statusu VAT.

Czynny podatnik VAT rozlicza import co do zasady w JPK_V7. Podatnik korzystający ze zwolnienia z VAT może mieć obowiązek złożenia VAT-9M i zapłaty podatku.

VAT-9M nie zawsze daje wynik zero

Podatnik zwolniony z VAT nie może automatycznie odliczyć VAT należnego od importu usług. Prawo do odliczenia zależy od związku zakupu z czynnościami opodatkowanymi i spełnienia pozostałych warunków.

Jeżeli prowizja służy wyłącznie czynnościom zwolnionym z VAT, odliczenie co do zasady nie przysługuje. VAT należny wykazany w VAT-9M może więc być rzeczywistą kwotą do zapłaty.

VAT-9M składa się za okres, w którym powstał obowiązek rozliczenia odpowiedniej transakcji. Nie jest to deklaracja składana co miesiąc „zerowo” tylko dlatego, że firma ma numer VAT-UE.

Informacja podsumowująca VAT-UE

Informacja podsumowująca VAT-UE nie służy do wykazywania każdego importu usług.

Polski usługodawca może wykazywać w niej usługi świadczone dla unijnego podatnika, dla których podatek rozlicza nabywca, jeżeli spełnione są warunki ustawowe. Zakupu prowizji od zagranicznej agencji nie wykazuje się jako takiej sprzedaży.

Informacje VAT-UE składa się elektronicznie za okresy miesięczne. Stare poradniki opisujące kwartalne informacje VAT-UE są nieaktualne.

Rejestracja przez VAT-R

Rejestracji do transakcji wewnątrzwspólnotowych dokonuje się na formularzu VAT-R. Właściwa część formularza zależy od tego, czy przedsiębiorca:

• świadczy usługi dla unijnych podatników,
• nabywa usługi, do których stosuje się art. 28b,
• dokonuje WDT lub WNT,
• jest czynnym podatnikiem VAT czy korzysta ze zwolnienia.

Sama rejestracja VAT-UE nie oznacza automatycznej utraty zwolnienia podmiotowego lub przedmiotowego dla krajowej sprzedaży.

Zwolnienie usług opieki nie jest automatyczne

Nie każda usługa nazywana „opieką nad seniorem” korzysta ze zwolnienia z art. 43 ustawy o VAT. Znaczenie mają między innymi:

• dokładny zakres świadczenia,
• podmiot wykonujący usługę,
• status odbiorcy,
• miejsce świadczenia,
• przepis będący podstawą zwolnienia.

Nie należy zaczynać analizy VAT-UE od założenia, że każda firma opiekuńcza jest zwolniona z VAT bez limitu.

Interpretacja dotycząca Booking.com

Interpretacja indywidualna dotycząca prowizji zagranicznego portalu rezerwacyjnego może potwierdzać import usługi pośrednictwa przez właściciela obiektu. Nie dowodzi jednak, że wynagrodzenie wypłacane opiekunce przez zagraniczną agencję jest importem usług.

W pierwszym przypadku polska firma kupuje usługę platformy. W drugim może sprzedawać własną usługę agencji. Kierunek świadczenia jest odwrotny.

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy stanie faktycznym zgodnym z opisanym we wniosku.

Przykład 1: sprzedaż opieki agencji

Polska JDG wykonuje usługę dla niemieckiej agencji. Agencja płaci polskiej firmie 3 000 EUR.

To przychód polskiej JDG ze sprzedaży usługi. Jeżeli zastosowanie ma art. 28b, faktura może być wystawiona bez polskiego VAT, a transakcja może podlegać wykazaniu w VAT-UE. Nie jest to import usług po stronie polskiej firmy.

Przykład 2: prowizja agencji

Polska JDG otrzymuje od agencji fakturę na 300 EUR za pośrednictwo.

To zakup usługi. Jeżeli miejsce świadczenia ustala się według art. 28b, polska firma rozlicza import usług. Przy zwolnieniu z VAT może wystąpić VAT-9M i podatek do zapłaty bez prawa do odliczenia.

Najczęstsze błędy

Uznanie każdej płatności od agencji za import

Import powstaje, gdy polska firma nabywa usługę. Płatność otrzymywana za własną usługę jest sprzedażą.

NIP-7 zamiast VAT-R

Do rejestracji VAT-UE służy VAT-R. NIP-7 nie zastępuje tego zgłoszenia.

Odliczenie VAT w VAT-9M przez podatnika zwolnionego

VAT-9M nie tworzy automatycznie prawa do odliczenia. Przy czynnościach zwolnionych podatek od importu może być kosztem ekonomicznym.

Kwartalna informacja VAT-UE

Informacje podsumowujące składa się miesięcznie, elektronicznie.

Mylenie reverse charge z samofakturowaniem

Reverse charge wskazuje, kto rozlicza VAT. Samofakturowanie oznacza wystawianie faktury przez nabywcę w imieniu sprzedawcy. To odrębne mechanizmy.

Co sprawdzić przed pierwszą fakturą

1. Umowę i rzeczywisty przepływ usług.
2. Status kontrahenta w VIES.
3. Miejsce świadczenia każdej usługi.
4. Podstawę ewentualnego zwolnienia opieki.
5. Obowiązek VAT-R i VAT-UE.
6. Czy transakcja trafia do JPK_V7, VAT-9M lub informacji VAT-UE.
7. Czy przysługuje prawo do odliczenia VAT od importowanej prowizji.

Źródła

• Podatki.gov.pl — Transakcje wewnątrzwspólnotowe i VAT-UE
• Biznes.gov.pl — Rejestracja do VAT-UE
• Podatki.gov.pl — Formularz VAT-9M
• Ustawa o VAT: art. 28b, 43, 86, 97, 99 i 100

Potrzebujesz sprawdzić umowę z agencją?

Prowadzę księgowość JDG współpracujących z zagranicą — od 49 zł + VAT miesięcznie. Przed pierwszym rozliczeniem ustalamy osobno sprzedaż usług i zakup prowizji.

Odpisz na [email protected] lub zajrzyj na oxyok.com/pl.

Uwaga: O wyniku decyduje umowa i rzeczywisty przebieg transakcji. Sama nazwa „agencja opieki” nie przesądza importu usług ani zwolnienia z VAT.