Podatek liniowy 2026: 19% bez kwoty wolnej, zdrowotna 4,9%
Podatek liniowy to 19% dochodu bez kwoty wolnej i wspólnego rozliczenia. Zdrowotna 4,9%, min. 432,54 zł, odliczenie do 14 100 zł. Przykład, wybór, rezygnacja.
Na podatku liniowym płacisz 19% dochodu z JDG, od pierwszej złotówki. Nie masz kwoty wolnej, wspólnego rozliczenia z małżonkiem ani ulgi na dzieci. Składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu, nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie, a zapłaconą składkę odliczasz w 2026 roku do 14 100 zł. W przykładzie poniżej liniowy wygrywa przy dochodzie 240 000 zł, a przy 60 000 zł taniej wychodzi skala.
Jak liczysz podatek liniowy
Podatek wynosi 19% podstawy (art. 30c ust. 1 ustawy o PIT). Podstawą jest dochód z działalności, czyli przychód minus koszty. Ten dochód możesz pomniejszyć o (art. 30c ust. 2):
- zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne,
- zapłacone składki zdrowotne z tej działalności, do rocznego limitu,
- wpłaty na IKZE, odliczane w zeznaniu rocznym.
Jeśli jesteś właścicielem domu jednorodzinnego, od podstawy odliczysz też ulgę termomodernizacyjną (art. 26h ust. 1). Kwoty zmniejszającej podatek nie ma: 19% liczysz od całej podstawy.
Zaliczki wpłacasz do 20. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, a zaliczkę za grudzień do 20 stycznia (art. 44 ust. 3f i 6). Zaliczki kwartalne może wpłacać mały podatnik, czyli JDG z przychodem ze sprzedaży z VAT w poprzednim roku do równowartości 2 000 000 euro. Może je też wpłacać JDG w roku rozpoczęcia działalności, jeśli w tym roku i w dwóch poprzednich latach nie prowadziłeś działalności, a przy wspólności majątkowej nie prowadził jej też Twój małżonek (art. 44 ust. 3h, art. 22k ust. 11). Roczne zeznanie to PIT-36L, składane od 15 lutego do 30 kwietnia (art. 45 ust. 1 i 1a). Za 2026 rok termin mija w piątek 30 kwietnia 2027 roku.
Podatek liniowy a kwota wolna
Kwota wolna 30 000 zł działa tylko na skali. Wynika z kwoty zmniejszającej podatek 3 600 zł (art. 27 ust. 1), której art. 30c nie przewiduje. Szczegóły opisuje artykuł kwota wolna od podatku 2026.
Jeśli masz też etat, kwoty wolnej nie tracisz. Dochodu z liniowego nie łączysz z dochodami opodatkowanymi skalą (art. 30c ust. 6). Pensję rozliczasz osobno, w PIT-37 albo PIT-36, z kwotą wolną. Działalność rozliczasz w PIT-36L.
Na liniowym nie przysługują:
- wspólne rozliczenie z małżonkiem i rozliczenie jako samotny rodzic (art. 6 ust. 8),
- ulga na dzieci, bo odliczasz ją od podatku obliczonego według skali (art. 27f ust. 1).
Składka zdrowotna 4,9% i limit odliczenia
Składka zdrowotna na liniowym wynosi 4,9% dochodu z działalności, nie mniej niż 9% minimalnego wynagrodzenia z pierwszego dnia roku składkowego (art. 79a ust. 1 ustawy o świadczeniach). Rok składkowy trwa od 1 lutego do 31 stycznia (art. 81 ust. 2). Od lutego 2026 do stycznia 2027 roku minimum wynosi 9% × 4 806 zł = 432,54 zł miesięcznie. Górnej granicy składki nie ma.
Składkę płacisz od dochodu z poprzedniego miesiąca, pomniejszonego o zapłacone składki społeczne (art. 81 ust. 2c).
Zapłaconą składkę zaliczasz do kosztów albo odliczasz od dochodu. Łącznie oba sposoby mają jeden limit, w 2026 roku 14 100 zł. Tej samej kwoty nie rozliczasz dwa razy. Zasady i dokumenty opisuje artykuł o wspólnym limicie 14 100 zł. Limit na 2027 rok minister finansów ogłasza do końca 2026 roku (art. 30c ust. 2c ustawy o PIT).
Od lutego 2027 roku minimum wyniesie 9% × 4 950 zł = 445,50 zł (płaca minimalna od 1 stycznia 2027 roku).
Przykład: liniowy czy skala przy dwóch dochodach
Założenia: pełny ZUS 2026 z chorobowym, 1 788,29 zł miesięcznie, czyli 21 459,48 zł rocznie, bez Funduszu Pracy. Dochód rozkłada się równo na miesiące. Składki zapłacone w 2026 roku są równe należnym za luty 2026 – styczeń 2027. Brak innych dochodów i ulg. Podstawę i podatek zaokrąglam do pełnych złotych (art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej).
Dochód 240 000 zł. Po składkach społecznych: 240 000 − 21 459,48 = 218 540,52 zł.
- Liniowy: zdrowotna 4,9% × 218 540,52 = 10 708,49 zł, mieści się w limicie 14 100 zł. Podstawa: 218 540,52 − 10 708,49 = 207 832,03 → 207 832 zł. PIT: 19% × 207 832 = 39 488,08 → 39 488 zł. Razem 50 196,49 zł.
- Skala: zdrowotna 9% × 218 540,52 = 19 668,65 zł, bez odliczenia. PIT: 10 800 + 32% × (218 541 − 120 000) = 10 800 + 31 533,12 = 42 333,12 → 42 333 zł. Razem 62 001,65 zł.
Liniowy jest tańszy o 62 001,65 − 50 196,49 = 11 805,16 zł.
Dochód 60 000 zł. Po składkach społecznych: 60 000 − 21 459,48 = 38 540,52 zł, czyli 3 211,71 zł miesięcznie, mniej niż 4 806 zł.
- Liniowy: 4,9% × 38 540,52 = 1 888,49 zł, poniżej minimum. Płacisz 12 × 432,54 = 5 190,48 zł i odliczasz tę kwotę. Podstawa: 38 540,52 − 5 190,48 = 33 350,04 → 33 350 zł. PIT: 19% × 33 350 = 6 336,50 → 6 337 zł. Razem 11 527,48 zł.
- Skala: 9% × 38 540,52 = 3 468,65 zł, też poniżej minimum, więc zdrowotna 5 190,48 zł. PIT: 12% × 38 541 − 3 600 = 4 624,92 − 3 600 = 1 024,92 → 1 025 zł. Razem 6 215,48 zł.
Tu skala jest tańsza o 11 527,48 − 6 215,48 = 5 312 zł. Liniowy traci przez brak kwoty wolnej. Porównanie z ryczałtem pokazuje artykuł ryczałt, liniowy czy skala.
Komu liniowy się opłaca
- Jeśli dochód z JDG znacznie przekracza 120 000 zł rocznie, policz liniowy. Na skali nadwyżka ponad 120 000 zł ma stawkę 32%.
- Jeśli rozliczasz się z małżonkiem o niskich dochodach albo korzystasz z ulgi na dzieci, policz skalę. Liniowy tych możliwości nie daje.
- Jeśli masz niski dochód, policz skalę. Minimalna zdrowotna 432,54 zł obowiązuje na obu formach, a skala ma kwotę wolną.
- Jeśli świadczysz byłemu lub obecnemu pracodawcy usługi odpowiadające temu, co robisz w ramach etatu w tym samym roku, tracisz prawo do liniowego za ten rok i płacisz zaliczki według skali z odsetkami (art. 9a ust. 3).
Jak wybrać liniowy i jak z niego zrezygnować
Oświadczenie o wyborze liniowego składasz do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym osiągnąłeś pierwszy przychód w roku. Jeśli pierwszy przychód przypada w grudniu, termin mija z końcem roku (art. 9a ust. 2). Możesz je złożyć przez zmianę wpisu w CEIDG albo na piśmie do naczelnika urzędu skarbowego (art. 9a ust. 2c). Nowa JDG może wskazać formę już we wniosku CEIDG-1.
Wybór obowiązuje także w kolejnych latach. Rezygnację z liniowego albo wybór ryczałtu składasz w tym samym terminie (art. 9a ust. 2b). Przy pierwszym przychodzie w styczniu 2027 roku termin 20 lutego wypada w sobotę, więc mija w poniedziałek 22 lutego 2027 roku (art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej). Terminy na 2027 rok opisuje artykuł forma opodatkowania JDG na 2027 rok.
FAQ
Czy na podatku liniowym jest kwota wolna od podatku?
Nie. Podatek liniowy to 19% całej podstawy, bez kwoty zmniejszającej podatek. Kwotę wolną zachowujesz tylko dla dochodów opodatkowanych skalą, na przykład z etatu.
Czy 14 100 zł to najwyższa składka zdrowotna na liniowym?
Nie. To limit odliczenia zapłaconej składki w 2026 roku. Sama składka wynosi 4,9% dochodu bez górnej granicy.
Czy mogę rozliczyć się z małżonkiem na liniowym?
Nie. Wspólne rozliczenie nie przysługuje, jeśli choćby jeden z małżonków stosuje podatek liniowy (art. 6 ust. 8 ustawy o PIT).
Źródła
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. 2026 poz. 592: art. 6 ust. 8, art. 9a, art. 26h, art. 27 ust. 1, art. 27f, art. 30c, art. 44 ust. 3f, 3h i 6, art. 45 ust. 1 i 1a, art. 5a pkt 20, art. 22k ust. 11
- Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, Dz.U. 2025 poz. 1461: art. 79a ust. 1, art. 81 ust. 2, 2c i 2d
- Ordynacja podatkowa, Dz.U. 2026 poz. 622: art. 12 § 5, art. 63 § 1
- Minimalne wynagrodzenie w 2026 r.: 4 806 zł, Dz.U. 2025 poz. 1242
- Minimalne wynagrodzenie w 2027 r.: 4 950 zł, Dz.U. 2026 poz. 1213
- Podatki.gov.pl: odliczenie składek na ubezpieczenie zdrowotne (limit 14 100 zł w 2026 r.)
- ZUS: minimalna składka zdrowotna na skali i liniowym w 2026 r. (432,54 zł)
- ZUS: wysokość składek na ubezpieczenia społeczne w 2026 r.
- Biznes.gov.pl: jak wybrać formę opodatkowania
Zastanawiasz się, czy przejść na liniowy?
Oxyok prowadzi księgowość polskich JDG — od 49 zł + VAT miesięcznie.
Napisz do Pawła albo zobacz księgowość Oxyok.
Wyliczenia są przykładowe. Koszty, składki ZUS, ulgi, inne dochody i sytuacja rodzinna mogą zmienić wynik.
