Ulga na start ZUS w polskiej JDG w 2026 roku

Ulga na start zwalnia przez sześć miesięcy z ubezpieczeń społecznych z tytułu działalności. Nie zwalnia ze składki zdrowotnej i nie wymaga odrębnego „wniosku DRA”. Korzystanie wynika ze spełnienia warunków i prawidłowego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego.

Co obejmuje

W okresie ulgi przedsiębiorca nie opłaca z działalności składek:

• emerytalnej,
• rentowej,
• chorobowej,
• wypadkowej,
• na Fundusz Pracy.

Opłaca składkę zdrowotną i składa miesięczne dokumenty rozliczeniowe na zasadach właściwych dla płatnika.

Brak składek społecznych oznacza też brak świadczeń z tego tytułu, na przykład zasiłku chorobowego z działalności. Okres ulgi nie buduje kapitału emerytalnego z JDG.

Jak liczyć sześć miesięcy

Jeśli zaczynasz działalność pierwszego dnia miesiąca, jest to pierwszy z sześciu miesięcy ulgi. Przy starcie w trakcie miesiąca sześć pełnych miesięcy liczy się od następnego miesiąca; początkowy niepełny miesiąc też obejmuje ulga. Zawieszenie działalności nie wydłuża tego okresu.

Warunki

Z ulgi może skorzystać osoba fizyczna, która:

1. podejmuje działalność po raz pierwszy albo ponownie po co najmniej 60 miesiącach od ostatniego zawieszenia lub zakończenia,
2. nie wykonuje dla byłego pracodawcy czynności, które wykonywała dla niego na etacie w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.

Nie wystarczy, że klient był kiedyś pracodawcą. Liczy się także zgodność czynności i wskazany okres. Z drugiej strony zmiana nazwy stanowiska nie pomoże, jeżeli usługi faktycznie są takie same.

Nie ma ogólnego wyłączenia wszystkich „wolnych zawodów”.

Zgłoszenie do ZUS

Na uldze na start zgłaszasz się do ubezpieczenia zdrowotnego formularzem ZUS ZZA, z kodem zaczynającym się od 05 40. Pozostałe cyfry dobiera się do indywidualnej sytuacji. ZUS DRA służy do rozliczenia składek, a ZUS ZUA do zgłoszenia ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, gdy taki zakres jest właściwy.

Zgłoszenie składa się co do zasady w ciągu 7 dni od powstania obowiązku. Może być przekazane wraz z wnioskiem CEIDG.

Składka zdrowotna

Składkę zdrowotną trzeba rozliczać także podczas ulgi na start. Na skali i podatku liniowym zależy ona od dochodu, z ustawowym minimum; na ryczałcie obowiązują progi przychodu. Limit podatkowego rozliczenia zapłaconej zdrowotnej nie jest maksymalną kwotą składki. Porównaj etapy składek ZUS.

Co po uldze

Po zakończeniu ulgi trzeba wyrejestrować dotychczasowy kod i zgłosić właściwy zakres ubezpieczeń. Jeśli spełniasz odrębne warunki preferencji, możesz opłacać składki od preferencyjnej podstawy przez 24 pełne miesiące kalendarzowe. Podstawa wynosi co najmniej 30% minimalnego wynagrodzenia — nie jest to wysokość samej składki.

Możesz zrezygnować z ulgi na start, ale nie możesz dowolnie wrócić do jej niewykorzystanej części. Ustal skutki przed zgłoszeniem do ubezpieczeń społecznych.

Fundusz Pracy po uldze

Fundusz Pracy nie zależy od „przychodu większego niż 2,5-krotność płacy minimalnej”. Obowiązek wiąże się z podstawą wymiaru składek emerytalnej i rentowych oraz dodatkowymi zwolnieniami, między innymi związanymi z wiekiem i okresem powrotu z urlopów rodzicielskich.

Przy preferencyjnej podstawie niższej od minimalnego wynagrodzenia składka na Fundusz Pracy z samej działalności co do zasady nie jest należna.

Najczęstsze błędy

1. Traktowanie DRA jako wniosku o ulgę.
2. Zgłoszenie ZUA zamiast ZZA bez świadomej rezygnacji.
3. Pominięcie zdrowotnej.
4. Liczenie sześciu miesięcy bez reguły pełnych miesięcy.
5. Świadczenie tych samych czynności byłemu pracodawcy.
6. Założenie, że zawieszenie zatrzymuje ulgę.
7. Brak zmiany kodu po zakończeniu ulgi.

Źródła

• Prawo przedsiębiorców — ELI, art. 18
• Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych — ELI
• ZUS: ulga na start
• ZUS: ABC

Potrzebujesz zgłosić firmę do ZUS?

Napisz do Oxyok o księgowości JDG. Podaj datę rozpoczęcia działalności, formę opodatkowania, wcześniejszą działalność i ewentualną współpracę z byłym pracodawcą. Kontakt prowadzimy po polsku i angielsku. Nie przesyłaj haseł. Możesz też napisać do Pawła.