Kiedy pracodawca powinien wskazać przyczynę rozwiązania umowy o pracę?

Obowiązek wskazania przyczyny trzeba wiązać z konkretnym oświadczeniem pracodawcy, a nie z każdym zakończeniem zatrudnienia. Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje go przy wypowiedzeniu przez pracodawcę umowy na czas określony lub nieokreślony oraz przy rozwiązaniu przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Wypowiedzenie przez pracodawcę

W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas określony lub nieokreślony powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie. Wskazanie przyczyny jest tu obowiązkiem, nie dobrowolnym elementem organizacyjnym.

Omawiana reguła dotyczy oświadczenia pracodawcy. Nie należy przenosić jej na wypowiedzenie składane przez pracownika.

Rozwiązanie przez pracodawcę bez wypowiedzenia

Pracodawca rozwiązujący umowę o pracę bez wypowiedzenia również powinien wskazać przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy. To odrębna sytuacja od wypowiedzenia umowy przez pracodawcę.

Ten poradnik nie ocenia, czy konkretna przyczyna jest wystarczająca, ani nie przedstawia katalogu dopuszczalnych powodów.

Porozumienie stron i upływ czasu to inne sytuacje

W części dotyczącej rozwiązywania umowy o pracę PIP rozróżnia między innymi:

• rozwiązanie na mocy porozumienia stron;
• rozwiązanie przez oświadczenie jednej ze stron za wypowiedzeniem;
• rozwiązanie przez oświadczenie jednej ze stron bez wypowiedzenia;
• rozwiązanie z upływem czasu, na który umowa została zawarta.

Nie należy utożsamiać porozumienia stron ani upływu czasu z wypowiedzeniem przez pracodawcę. Opisana przez PIP reguła wskazania przyczyny odnosi się do wskazanych oświadczeń pracodawcy — nie jest ogólną regułą dla wszystkich sposobów zakończenia zatrudnienia.

Dobrowolna lista organizacyjna

Dla uporządkowania informacji możesz zanotować:

• Rodzaj umowy: jaką umowę o pracę analizujesz?
• Stronę składającą oświadczenie: czy chodzi o pracodawcę, czy pracownika?
• Zamierzony sposób zakończenia zatrudnienia: wypowiedzenie, rozwiązanie bez wypowiedzenia, porozumienie stron czy upływ czasu, na który zawarto umowę?

To wyłącznie dobrowolna pomoc organizacyjna, a nie dodatkowy obowiązek prawny, test legalności ani wzór pisma. Poradnik nie służy do potwierdzania skuteczności konkretnego rozwiązania umowy.

Źródło: PIP — „Formy zatrudnienia oraz podstawowe prawa i obowiązki”, część „Rozwiązywanie umowy o pracę”.