Ryczałt a koszty (2026) — co można odliczać, a czego nie

Na ryczałcie płacisz podatek od przychodu, bez odliczania kosztów uzyskania przychodu.

• Stawka ryczałtu: 2% – 17% (zależy od rodzaju działalności)
• Przychód: wszystko, co zarobiłeś
• Koszty: nie odliczasz

To oznacza, że jeśli zarobiłeś 100 000 zł przychodu na stawce 8,5%:

• Podatek: 100 000 × 8,5% = 8 500 zł
• Koszty: 0 zł (nie obniżają podatku)

Co NIE odliczasz na ryczałcie

• Samochód — leasing, paliwo, ubezpieczenie, serwis
• Sprzęt — komputery, telefony, meble
• Biuro — czynsz, media, internet
• Reklama i marketing — Google Ads, Facebook Ads
• Szkolenia — kursy, konferencje
• Podróże służbowe — hotele, bilety
• Konta bankowe — opłaty bankowe
• Oprogramowanie — licencje, subskrypcje

Żadne z powyższych nie obniża Twojego podatku na ryczałcie.

Co MOŻESZ odliczyć na ryczałcie

Są wyjątki. Od przychodu (nie od dochodu) odliczasz:

1. Składki ZUS (społeczne)

Składki społeczne (emerytalna, rentowa, chorobowa, wypadkowa), które zapłaciłeś w danym roku, odliczasz od przychodu.

• Ulga na start (0 zł społecznych) — nic nie odliczasz
• Mały ZUS (~384 zł/mies.) — odliczasz 4 608 zł rocznie
• Duży ZUS (1 788,29 zł/mies.) — odliczasz 21 459 zł rocznie

2. Składka zdrowotna

Składkę zdrowotną odliczasz od przychodu — na ryczałcie.

• Do 60k przychodu: 461,66 zł/mies. → odliczasz 5 540 zł/rok
• 60k–300k: 699,11 zł/mies. → odliczasz 8 389 zł/rok
• Powyżej 300k: 1 258,39 zł/mies. → odliczasz 15 101 zł/rok

3. Składki ZUS pracowników

Jeśli zatrudniasz pracowników, odliczasz składki ZUS, które zapłaciłeś za nich (część pracodawcy).

4. Wynagrodzenie pracowników

Wynagrodzenia brutto pracowników odliczasz od przychodu — na ryczałcie.

5. Ofiary krwawe (darowizny)

Darowizny na cele charytatywne, naukowe, religijne — odliczasz od przychodu, do 6% przychodu.

6. Ups: zdarzają się wyjątki

Niektóre koszty zalicza się do działalności nierejestrowanej lub innych form — i wtedy mogą być odliczalne. Sprawdź z księgowym.

Przykład — jak odliczanie ZUS działa w praktyce

Scenariusz: ryczałt 8,5%, duży ZUS, przychód 120 000 zł/rok.

| Element | Kwota | |---|---|---| | Przychód | 120 000 zł | | Składki ZUS społeczne (rok) | –21 459 zł | | Składka zdrowotna (rok) | –8 389 zł | | Podstawa opodatkowania | 90 152 zł | | Ryczałt 8,5% | 7 663 zł | | Kwota zmniejszająca | –342 zł | | Podatek do zapłaty | 7 321 zł |

Bez odliczenia ZUS podatek wynosiłby: 120 000 × 8,5% = 10 200 zł. Odliczenie ZUS oszczędza Ci ~2 879 zł rocznie.

Kiedy ryczałt się opłaca?

Ryczałt jest opłacalny, gdy:

• Koszty są niskie w stosunku do przychodu (margines > 80%)
• Stawka ryczałtu jest niska (2% dla handlu, 8,5% dla usług)
• Nie masz dużych inwestycji (samochody, sprzęt)
• Nie zatrudniasz pracowników z wysokimi kosztami

Ryczałt vs skala vs liniowy — kiedy co?

Ryczałt (8,5%): dobre dla usług z niskimi kosztami (IT, konsulting, opieka) Liniowy (19%): dobre dla działalności z kosztami ~20-30% przychodu Skala (12%/32%): dobre dla działalności z wysokimi kosztami lub niskim dochodem (<30k)

Ryczałt a samochód

Samochód to największy problem na ryczałcie. Nie odliczysz:

• Leasingu
• Paliwa
• ubezpieczenia
• Serwisu
• Amortyzacji

Ale możesz przejść na skalę lub liniowy, jeśli koszty samochodu są znaczące. Wtedy odliczysz 75% kosztów eksploatacji (jeśli używasz auta gemischt — prywatnie i firmowo).

Ryczałt a VAT

VAT to osobny podatek. Na ryczałcie możesz być czynnym podatnikiem VAT — jeśli chcesz.

• VAT obowiązkowy: jeśli obrót powyżej 200 000 zł
• VAT dobrowolny: możesz zarejestrować się dobrowolnie (korzystne, jeśli klienci B2B)
• VAT odliczany: VAT naliczony odliczasz niezależnie od ryczałtu

Pułapki i najczęstsze błędy

1. Myślenie, że „ryczałt = brak kosztów = brak obciążeń"

Ryczałt nie ma kosztów, ale ma odliczenia (ZUS, zdrowotna). Upewnij się, że księgowy je odlicza.

2. Kupowanie samochodu na ryczałcie

Leasing, paliwo, serwis — nic nie obniża podatku na ryczałt. Jeśli planujesz kupić auto, sprawdź, czy liniowy lub skala nie będzie tańszy.

3. Brak ewidencji przychodów

Na ryczałcie musisz prowadzić ewidencję przychodów — daty, kwoty, stawki ryczałtu. Brak = kary.

4. Myślenie, że „ryczałt = brak VAT"

VAT i ryczałt to osobne podatki. Możesz być na ryczałcie i być czynnym podatnikiem VAT.

5. Nieodliczanie kwoty zmniejszającej

Na ryczałcie masz kwotę zmniejszającą podatek (odliczasz od podatku): 1 200 zł (do 60k przychodu), 700 zł (60k–300k), 400 zł (powyżej 300k). To kalkulacja kwartalna. Nie zapomnij!

FAQ

Czy na ryczałcie mogę odliczyć komputer?

Nie. Komputer to koszt uzyskania przychodu — nie odliczasz na ryczałt.

Czy mogę odliczyć ZUS na ryczałcie?

Tak. Składki społeczne i zdrowotną odliczasz od przychodu.

Czy na ryczałcie mogę zatrudnić pracownika?

Tak. Wynagrodzenie brutto i składki ZUS odliczasz od przychodu.

Czy ryczałt dotyczy WNT?

WNT na ryczałcie jest problematyczne. WNT generuje VAT (self-billing), ale na ryczałcie VAT nie jest kosztem. Skonsultuj się z księgowym.

Czy na ryczałcie mogę używać samochodu prywatnie?

Tak. Ale nie odliczysz kosztów eksploatacji. Jeśli chcesz odliczać koszty auta — przejdź na skalę lub liniowy.

Potrzebujesz pomocy z ryczałtem?

Prowadzę księgowość JDG na ryczałcie — ewidencja przychodów, odliczanie ZUS i zdrowotnej, deklaracje. Od 49 zł + VAT miesięcznie.

Odpisz na [email protected] lub zajrzyj on oxyok.com/pl.

Uwaga: Ryczałt na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (ustawa o ryczałcie). Odliczenia: ZUS społeczne + zdrowotna od przychodu. Kwota zmniejszająca: 1 200/700/400 zł kwartalnie. Stawki ryczałtu: 2%-17% (PKWiU). Przed podjęciem decyzji skonsultuj się z księgowym.