Ubezpieczenie samochodu firmowego — OC, AC, GAP (2026)
OC w całości kosztem, AC z limitem 150 000 zł niezależnie od CO₂. Stawki VAT, GAP, NNW — konkretne zasady odliczania.
Auto firmowe kosztuje — i to nie tylko w sensie zakupu. Jednym z regularnych wydatków jest ubezpieczenie. Składki za OC, AC, GAP i NNW mają jednak różny reżim księgowy: jedne wchodzą w całości, inne są ograniczone limitem wartości pojazdu. W tym artykule rozkładamy zasady odliczania obowiązujące w 2026 roku, bez mitu, że limit AC zależy od emisji CO₂.
OC — 100% kosztem, bez limitu
OC (ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej) jest kosztem uzyskania przychodu w całości. Nie obowiązuje tu limit 150 000 zł wartości pojazdu, który ogranicza AC.
Dlaczego? Ponieważ OC jest obowiązkowe — każdy zarejestrowany pojazd musi je mieć. Ustawodawca traktuje je jako koszt ściśle związany z prowadzeniem działalności i nie narzuca tu limitów wartościowych.
Skoro auto służy działalności (w całości lub częściowo), składka OC wchodzi w KPiR — co do złotówki. To samo dotyczy szybkiej składki dodatkowej (np. krótkoterminowego OC na przejazd), o ile jest związana z działalnością.
AC — limit 150 000 zł wartości pojazdu
Tu zaczynają się ograniczenia. AC (autocasco) jest kosztem uzyskania przychodu tylko w części odpowiadającej limitowi 150 000 zł wartości pojazdu (art. 23 ust. 1 pkt 47 ustawy o PIT).
Wzór jest prosty:
część odliczalna = 150 000 zł / wartość pojazdu × 100%
Jeśli samochód jest tańszy niż 150 000 zł, odliczasz AC w całości. Jeśli droższy — tylko proporcjonalnie.
Przykład
Auto firmowe o wartości 200 000 zł:
- limit: 150 000 zł,
- proporcja odliczenia: 150 000 / 200 000 × 100% = 75%,
- składka AC: 3000 zł,
- odliczenie: 3000 × 75% = 2250 zł.
Pozostałe 750 zł to Twój koszt prywatny — nie księgujesz go w KPiR.
Limit AC a emisja CO₂ — nie myl z amortyzacją
To częsty błąd. W 2026 roku obowiązuje potrójny limit amortyzacji: 225 000 zł dla aut o emisji CO₂ ≤ 50 g/km, 150 000 zł dla 50–80 g/km, i 100 000 zł dla > 80 g/km. Ktoś mógłby sądzić, że limit AC też schodzi do 100 000 zł przy dieslu.
Tak nie jest. Limit AC (150 000 zł) jest niezależny od emisji CO₂. Obowiązuje jednakowa kwota dla wszystkich pojazdów, bez względu na to, czy to elektryk czy diesiel. To odmienna konstrukcja prawna — amortyzacja jest jedna rzecz, AC druga.
Limit AC nie zmienił się w 2026 roku pomimo wejścia w życie nowych reguł amortyzacji. To dlatego przy autach o wartości 150–225 tys. zł na AC nadal odliczysz więcej niż na amortyzacji.
GAP — traktowany jak AC
GAP (Guaranteed Asset Protection) to ubezpieczenie różnicowe — pokrywa różnicę między wartością rynkową auta a saldem kredytu/leasingu w przypadku kradzieży lub szkody całkowitej.
Księgowo GAP traktuje się jak AC: podlega limitowi 150 000 zł wartości pojazdu, jeśli jest uzależniony od wartości pojazdu (a zazwyczaj jest). Jeśli GAP jest związany z autem o wartości np. 180 000 zł, odliczasz 150 000/180 000 = 83,3% składki.
W praktyce większość umów GAP jest kalkulowana na bazie wartości pojazdu, więc reguła 150 000 zł ma zastosowanie. Trzeba sprawdzić charakter polisy w umowie.
NNW — 100% KUP, bez limitu
NNW (następstwa nieszczęśliwych wypadków) jest odliczane w całości jako koszt uzyskania przychodu. Nie podlega limitowi 150 000 zł.
Racja: NNW chroni zdrowie kierowcy i pasażerów, nie majątek auta. Nie jest powiązane z wartością pojazdu, więc limit wartościowy go nie dotyczy.
Składkę NNW odliczasz w całości — o ile samochód służy działalności.
VAT od składek ubezpieczeniowych
Na ubezpieczeniach samochodowych działają standardowe zasady VAT dla aut firmowych:
- 100% użytkowania w działalności — odliczasz 100% VAT od składki.
- użytkowanie mieszane (działalność + prywatnie) — odliczasz 50% VAT (art. 86 ust. 3 ustawy o VAT).
Przy 50% trybie nie odliczasz drugiej połowy VAT, nawet jeśli w danym miesiącu użyłeś auta tylko firmowo. Tryb 50% jest jednorazowym wyborem na dany pojazd i obowiązuje przez cały rok.
Składki ubezpieczeniowe są opodatkowane stawką VAT 23%, więc kwota odliczonego VAT jest istotna.
Pełny przykład rozliczenia
Załóżmy: auto firmowe o wartości 200 000 zł, wykorzystywane w 100% w działalności (tryb VAT 100%), roczne składki:
Składki roczne (netto + VAT):
- OC — netto 1200 zł, VAT 276 zł,
- AC — netto 3000 zł, VAT 690 zł,
- GAP — netto 500 zł, VAT 115 zł,
- NNW — netto 200 zł, VAT 46 zł.
KPiR (PIT) — auto 100% firmowe:
- OC (netto 1200) — 100% = 1200 zł,
- AC (netto 3000) × 75% (limit 150 000/200 000) = 2250 zł,
- GAP (netto 500) × 75% = 375 zł,
- NNW (netto 200) — 100% = 200 zł,
- Łącznie KPiR: 4025 zł.
VAT (100% firma): odliczasz cały VAT naliczony = 276 + 690 + 115 + 46 = 1127 zł.
Skutek: z łącznych składek 6027 zł brutto księgujesz 4025 zł w KPiR i odliczasz 1127 zł VAT.
Gdyby auto było użytkowane mieszane (50% prywatnie), dodatkowo zastosowanie ma art. 23 ust. 1 pkt 46 PIT — limit 75% dla kosztów eksploatacyjnych, w tym ubezpieczenia. Wtedy odliczenie KPiR byłoby niższe.
Czego uważać w 2026 roku
- Limit AC = 150 000 zł, niezależnie od CO₂. Nie pomyl z amortyzacją (225/150/100 tys.).
- NNW i OC bez limitu — w całości KUP, jeśli auto służy działalności.
- GAP traktuj jak AC — sprawdź charakter polisy w umowie.
- VAT 50% dla aut mieszanych — wybór na cały rok, nie od miesiąca.
- Trzymaj polisy i faktury — w razie kontroli musisz udowodnić charakter i kwoty składek.
- W autach leasingowanych te same reguły — limit AC obowiązuje niezależnie od tego, czy auto jest własnością czy leasingiem.
Kiedy warto rezygnować z AC?
Przy autach droższych niż 150 000 zł warto liczyć, czy składka AC po proporcji jest jeszcze opłacalna. Jeśli auto jest warte 300 000 zł, odliczysz tylko 50% AC — reszta jest kosztem prywatnym, ale składkę płacisz w całości. Wtedy często sensowniej jest:
- zrezygnować z AC i przyjąć ryzyko na siebie (zwłaszcza w autach starszych),
- albo kupić tańsze AC z wyższą udział własną.
To czysto biznesowa decyzja — nie podatkowa — ale warto ją robić świadomie, znając limity.
Źródła
- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych — art. 23 ust. 1 pkt 47 (limit 150 000 zł dla wydatków na używanie samochodów osobowych, w tym ubezpieczeń majątkowych).
- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych — art. 22 ust. 1 (koszty uzyskania przychodu).
- Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług — art. 86 ust. 3 (50% odliczenia VAT dla samochodów w użyciu mieszanym).
- Ustawa o podatku od towarów i usług — załącznik nr 10 (stawka VAT 23% na usługi ubezpieczeniowe).
- Limit amortyzacji zależny od emisji CO₂ — nowelizacja PIT z 2026 r. (potrójny limit 225/150/100 tys. zł dla aut osobowych).
- Interpretacje indywidualne Dyrektora KIS dot. odliczania składek AC i GAP przy autach firmowych.
Uwaga: powyższy tekst ma charakter informacyjny. W razie nietypowej sytuacji (flota, auta leasingowane, auta niemobilne) skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.
Masz pytania o księgowość?
Prowadzę księgowość jednoosobowych firm od 49 zł + VAT miesięcznie.
Napisz do mnie