Umowa o dzieło: jak ustala się wynagrodzenie, gdy nie podano kwoty?

Umowa o dzieło jest odpłatna, ale nie ma ustawowo zagwarantowanego minimalnego wynagrodzenia za dzieło. Brak wpisanej kwoty nie oznacza więc, że wykonanie dzieła jest nieodpłatne. Poniżej przedstawiamy reguły opisane przez Państwową Inspekcję Pracy, bez wyceny konkretnego dzieła.

Za co płaci zamawiający?

Przyjmujący zamówienie, czyli wykonawca, zobowiązuje się wykonać oznaczone dzieło. Chodzi o konkretny, sprawdzalny rezultat odpowiadający wymaganiom zamawiającego. Zamawiający zobowiązuje się natomiast do zapłaty wynagrodzenia.

Kwota albo podstawy jej ustalenia

Strony mają znaczną swobodę w sposobie ustalania wartości wynagrodzenia. Mogą określić jego wysokość, ale mogą również wskazać podstawy do jej ustalenia. Dlatego warto odróżnić brak zapisanej kwoty od sytuacji, w której nie uzgodniono ani wysokości wynagrodzenia, ani podstaw pozwalających ją ustalić.

Gdy nie ustalono ani wysokości, ani podstaw

Według PIP obowiązuje następująca kolejność:

1. Jeżeli strony nie określiły wysokości wynagrodzenia ani nie wskazały podstaw do jego ustalenia, w razie wątpliwości przyjmuje się, że miały na myśli zwykłe wynagrodzenie za dzieło tego rodzaju.
2. Dopiero jeżeli także w ten sposób nie da się ustalić wysokości wynagrodzenia, należy się wynagrodzenie odpowiadające uzasadnionemu nakładowi pracy oraz innym nakładom przyjmującego zamówienie.

Nakłady wykonawcy nie są zatem pierwszą ani dowolnie wybieraną metodą w tej sekwencji. Druga reguła ma zastosowanie dopiero wtedy, gdy ustalenie wysokości według pierwszej nie jest możliwe. Ten opis nie gwarantuje konkretnej należnej kwoty ani wyniku sporu.

Nie myl dzieła ze zleceniem ani oceną stosunku pracy

Zlecenie jest umową starannego działania, a nie umową rezultatu. PIP opisuje dla przyjmującego zlecenie minimalną stawkę godzinową; jest to odrębna reguła od braku ustawowo zagwarantowanego minimalnego wynagrodzenia za dzieło.

Osobnym zagadnieniem jest ocena, czy rzeczywiście wykonywana praca ma znamiona pracy na podstawie umowy o pracę. PIP podkreśla, że samo zawarcie umowy cywilnoprawnej nie przesądza o jej charakterze w takiej sytuacji. Ten poradnik nie rozstrzyga kwalifikacji konkretnej współpracy.

Dobrowolna lista organizacyjna

Dla uporządkowania ustaleń możesz sprawdzić:

• czy opisano oznaczone dzieło i oczekiwany, sprawdzalny rezultat;
• czy uzgodniono wysokość wynagrodzenia;
• jeśli nie wskazano kwoty — czy wskazano podstawy jej ustalenia.

To dobrowolna porada organizacyjna, a nie dodatkowy obowiązek prawny ani gwarancja wysokości wynagrodzenia.

Źródło: PIP — Formy zatrudnienia oraz podstawowe prawa i obowiązki.