Zastępstwo przy umowie zlecenia: zawiadomienie i odpowiedzialność

Zastępstwo przy umowie zlecenia

Staranne działanie a rezultat

Umowa zlecenia jest umową starannego działania, a nie umową rezultatu. Zleceniobiorca ma obowiązek starannie wykonywać czynności objęte zleceniem i dołożyć należytej staranności. Dla porównania umowa o dzieło zakłada osiągnięcie konkretnego, sprawdzalnego rezultatu: stworzenie dzieła odpowiadającego wymaganiom zamawiającego. Takie rozróżnienie przedstawia Państwowa Inspekcja Pracy.

Kiedy można skorzystać z zastępcy?

Przyjmujący zlecenie może powierzyć jego wykonanie osobie trzeciej tylko wtedy, gdy:

• możliwość ta wynika z umowy;
• możliwość ta wynika ze zwyczaju;
• jest do tego zmuszony przez okoliczności.

Są to alternatywne przesłanki opisane w materiale PIP, w części „Możliwość zastępstwa”.

Zawiadomienie zleceniodawcy i odpowiedzialność za wybór

W przypadku takiego dopuszczalnego zastępstwa przyjmujący zlecenie musi niezwłocznie zawiadomić zleceniodawcę o osobie zastępcy oraz o jego miejscu zamieszkania. W razie zawiadomienia odpowiada tylko za brak należytej staranności w wyborze zastępcy. Tę regułę należy odczytywać łącznie z powyższymi przesłankami dopuszczalnego powierzenia wykonania zlecenia osobie trzeciej — zgodnie z opisem PIP.

Osobna reguła: zastępstwo bez uprawnienia

Jeżeli przyjmujący zlecenie powierzył wykonanie innej osobie, nie będąc do tego uprawnionym, a rzecz należąca do zleceniodawcy została utracona lub uszkodzona przy wykonywaniu zlecenia, odpowiada także za przypadkową utratę lub przypadkowe uszkodzenie.

Wyjątek dotyczy sytuacji, w której utrata lub uszkodzenie nastąpiłyby również wtedy, gdyby przyjmujący zlecenie wykonywał je osobiście. Wszystkie te warunki zawiera materiał PIP.

Dobrowolna lista organizacyjna

Poniższa lista jest propozycją uporządkowania ustaleń, a nie dodatkowym obowiązkiem prawnym ani wskazaniem wymaganej formy zawiadomienia. Możesz ją wykorzystać do sprawdzenia:

• jaka przesłanka uzasadnia zastępstwo: umowa, zwyczaj czy okoliczności zmuszające do jego zastosowania;
• jakie czynności mają zostać powierzone zastępcy;
• jakie informacje uwzględnić przy starannym wyborze zastępcy;
• czy zawiadomienie obejmuje osobę zastępcy i jego miejsce zamieszkania;
• czy zleceniodawca został zawiadomiony niezwłocznie.

Dobrowolne jest korzystanie z listy — nie obowiązek niezwłocznego zawiadomienia przy dopuszczalnym zastępstwie. Artykuł wyjaśnia reguły opisane przez PIP, nie rozstrzyga konkretnego sporu ani wysokości odszkodowania.